Akıllı Telefonlardaki Virüslerden Kurtulmak

Her telden içeriğin yer aldığı site...

Akıllı Telefonlardaki Virüslerden Kurtulmak

Zararlı yazılımların (malware) arttığı günümüzde, telefonlarımızda virüs olup olmadığından emin olmak zor olabilir. Yazımızda takip edebileceğiniz basit adımlarla Android ve hatta iPhone’lardaki virüslerden veya sürekli pop-up şeklinde çıkan reklamlardan kurtulmak çok kolay.

Akıllı telefonlara virüs bulaşır mı?

Evet, ama bildiğimiz manada değil. Bilgisayarlarımıza giren virüsler, programlarımıza ve dosyalarımıza bulaşır ve onları bozabilir, bilgisayarımızın performansını düşürür ve elektronik aksamlarına zarar verenler bile olabilir. Virüsleri, diğer zararlı yazılımlardan ayıran şey ise Ajan Smith gibi kendini kopyalayabilme özelliğidir. Şimdiye kadar akıllı telefonlarda kendini kopyalayan bir zararlı yazılım tespit edilemedi. Yani telefonunuza aslında virüs bulaşamaz. Genel olarak telefona bulaşan bütün zararlı yazılımlara virüs dediğimizi düşünürsek, telefonumuza virüs bulaşabilir ama o bulaşan şey aslında virüs değildir (biraz karışık mı oldu ne?).

Akıllı Telefon Zararlı Yazılım
Akıllı Telefon Zararlı Yazılım

Android ekosistemindeki zararlı yazılımlar bilgilerinizi toplayan “spyware”lerden, dosyalarınıza el koyarak fidye isteyen “ransomware”lara kadar değişen çeşitli şekillerde karşımıza çıkıyor.

iPhone’lar için ise farklı durumlar söz konusu. iPhone’larda ve iPad’ler de uygulamalar sadece resmi App Store uygulaması sayesinde indirilebilir (Jailbreak bile yapmaya gerek kalmadan App Store dışında indirme yöntemleri var. Yazının orjinaline sadık kalmak için değiştirmedim). Bu yöntem sayesinde sahte uygulamaları kullanan zararlı yazılımlar telefonunuza veya tabletinize bulaşamaz.

iOS için ekstra bir güvenlik olarak da bütün güncellemelerin bütün cihazlara aynı anda çıkmasıdır. Android işletim sistemindeki güncellemeler ise modeller ve hatta aynı model olanlar arasında ülke farkları, operatör farkları sebebiyle bile çok değişik zamanlarda çıkabilmektedir. Güncellemeler, hata çözümleri ve zararlı yazılımların kullandığı açık kapıları kapatması konusunda önemlidir (güncellemeleri yapmak her zaman mantıklı olmayabilir fakat bu başka bir yazının konusu).

Telefonunuzun “virüs” kaptığını nasıl anlarsınız?

Virüsler gibi çalışan zararlı yazılımlar, telefonunuza hırsız gibi gizlice girer. Uykuya yatarlar ve siz bilmeden aktif edene kadar uykuda kalırlar. Daha sonra aktif olduklarında ise siz hiç fark etmeden bütün bilgilerinizi alırlar. Proaktif olmalı ve telefonunuzun virüs kapıp kapmadığına dair belirtileri takip etmeniz gerekir.

1-) Mobil Veri Kullanımının Artması

Mobil veri kullanımında ani bir artış yaşarsanız, bu zararlı yazılımın sizin internetinizi kullanarak kişisel bilgilerinizi göndermeye çalışıyor olabilir.

2-) Uygulamaların Sürekli Çökmeye Başlaması

Uygulamalar zaman zaman çökebilir, ama bu çökmelerin sıklığı arttıysa telefonunuz virüs kapmış olabilir.

3-) Pop-up Reklamlar (Adware)

Pop-up reklamlar genelde can sıkıcıdır, ama hepsi zararlı değildir. bu pop-up reklamları Android ve iPhone’larda görüyorsanız hem de tarayıcınız kapalıyken, büyük ihtimalle zararlı bir yazılım bilgilerinizi çalıyor.

4-) Telefon Faturasının Normalden Yüksek Gelmesi

Bazı zararlı yazılımlar, premium mesajlar (katma değerli servisler olarak da geçebilir) dediğimiz mesajlar göndererek telefon faturalarınızın yükselmesine sebep olabilir. Geçen yıl Ztorg Trojan’inin bu şekilde mesajlar gönderdiği ve operatörden gelen uyarı mesajlarını da otomatik olarak sildiği ortaya çıktı.

5-) Tanıdık Gelmeyen Uygulamalar

Telefonunuzda fazla uygulama olabilir ve bazı uygulamaları indirdiğinizi hatırlamayabilirsiniz belki de siz indirmediniz. Bu şekilde bir uygulama görürseniz o uygulamadan uzak durun ve hatta hemen kaldırın.

6-) Bataryanın Normalden Hızlı Bitmesi

Kötü amaçlı yazılımlar arka planda sürekli olarak çalıştığı için telefonunuz daha fazla enerji tüketecektir. Telefonunuzun şarjı normalden daha az gidiyorsa bunun sebebi zararlı bir yazılım olabilir.

7-) Aşırı Isınma Sorunu

Telefonunuz normal kullanım esnasında da pek çok etkenden dolayı ısınabilir. Bu etkenlerin çoğu zararsızken, yine de zararlı bir yazılım sebebiyle de ısınıyor olabilir.

Kötü Amaçlı Yazılımlar Telefonumuza Neler Yapabilir?

Daha önce örneklerini verdiğimiz reklamlarla hayatınızı cehenneme çevirebilir, ama endişelenmeyin zararlı yazılımlar bununla da yetinmez daha fazlasını yapabilir.

  • Yüksek ücretli mesajlar gönderebilir.
  • Telefon görüşmelerinizi kaydedip, hackerlara gönderebilir.
  • Kişisel bilgilerinizi toplayabilir, GPS vasıtası ile konum bilginizi alabilir, rehberiniz, fotoğraflara, e-postalarınıza, banka bilgilerinize kadar pek çok şeye erişebilir.
  • Root yaparak telefonunuzun kontrolünü tamamen ele geçirebilir

Android Telefonunuzdan Virüsleri Nasıl Temizleyebilirsiniz?

Telefonunuzda yukarıda bahsettiğimiz belirtilerden bazıları varsa telefonunuz virüs kapmış olabilir.

Virüs Taraması Yapın

Google Play’de pek çok ücretsiz antivirüs yazılımı bulunmaktadır. Bunlardan AVG, yazımızın konusu olduğu için onu anlatacağım. Ama bunun haricinde Eset Mobil Security de tavsiye edebileceğim bir antivirüstür.

Google Play’e girerek bu antivirüslerden birisini indirerek kurulumunu yapın. Daha sonra çıkan ekranda tara (scan de yazabilir) diyerek telefonunuzu taratın. Sonraki adımda çöz (resolve da yazabilir) diyerek virüsleri temizleyin.

iPhone’larda Virüs Temizleme

iPhone’larda virüsler sisteme nüfuz edemediği için virüsleri temizlemek daha kolaydır. Çoğu hacker Software Development Kit’leri kullandığı için, jaibreak yaparsanız veya App Store dışında uygulama yüklerseniz virüs kapma ihtimali artmaktadır.

iPhone Pop Up Virüs
iPhone Pop Up Virüs

Bir programı indirdikten sonra, sizi web sitelerinde farklı sayfalara yönlendirmeye başladıysa programı derhal kaldırın. Eğer kaldırmak işe yaramazsa yapabileceğiniz başka yöntemler de var.

Geçmiş Verileri Temizleyin

Pop-up reklamlar veya hata mesajları alıyorsanız, ayarlar menüsüne gidin. Safari’yi bulduktan sonra, tıklayıp gelen ekrandan tarihçeyi ve verileri, çerezleri sil bölümüne tıklayarak bu hatadan kurtulabilirsiniz.

Akıllı Telefon Virüs Temizleme
iPhone Safari Geçmiş Sime

Kapatıp Yeniden Açın

Elektronik dünyasındaki en meşhur yöntem olan, Cem YILMAZ’ın da espirisini yaptığı bir aç-kapa kendine gelir yöntemi burda da işe yarayacaktır. Basitçe telefonunuzu kapatıp yeniden açın.

Daha Önceki Bir Zamandan Yedek Geri Yükleme

Yukarıdaki yöntemler işe yaramadıysa, telefonunuzdaki önceki bir tarihten geri yükleme yapabilirsiniz. Bir anda telefonunuzu yedekleme mesajları daha anlamlı gelmeye başlayacak. Linkten detaylı anlatıma ulaşabilirsiniz.

Fabrika Ayarlarına Geri Döndürün

iPhone Fabrika Ayarlarına Döndürme

Yukarıda yazan bütün yöntemleri denediniz fakat çözüm bulamadıysanız, sanırım yapılacak tek bir şey kalıyor: Fabrika ayarlarına geri dönmek. Bunun için Ayarlar>Genel>Sıfırla>Tüm İçerikleri ve Ayarları Sil’e basmak yeterli olacaktır.

Bu yazımızda akıllı telefonlarınızdaki virüslerden nasıl kurtulacağınızı anlatmaya çalıştık. Konu ile alakalı daha fazla yazımıza ulaşmak için linki takip edebilirsiniz.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir