Arılar da Matematik Yapabilir

Her telden içeriğin yer aldığı site...

Arılar da Matematik Yapabilir

Küçük bir beynin içinde de büyük fikirlerin olabileceğini savunan araştırmacılar, yeni bir çalışmaya imza attı: arılar temel matematiksel ifadeleri kavrayabiliyor. Yani çoğumuzun yapamadığı matematiği arılar yapabiliyor.

Fransa’da bulunan Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden bir takım uzmanların eğittiği arılar, toplama ve çıkarma yapabiliyor.

Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi
Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi

Bu toplama ve çıkarma yapabilme yeteneği, aslında hayvanların o minicik beyinlerinde pek çok karmaşık işlemi yapması ve değişen durumlara göre kendini adapte etmesi sayesinde oluyor.

Bilim insanları, çok uzun yıllardır matematiğin sadece insanlar için olduğunu düşünüyordu fakat son yapılan çalışmalar matematiğin hayvanlar dünyasında da olduğunu ortaya koydu.

Şempanzeler, papağanlar ve güvercinler toplama, çıkarma yapma kapasitesi olan hayvanlardan sadece bazıları.

Deney Aşaması

Dr. Scarlett Howard liderliğinde bulunan bir ekip arılara ilk başta renkleri hatırlamayı öğretti. Bu renklerden mavi olan ekleme, sarı olan ise azaltma manasına geliyor.

Daha sonra arıları Y şeklinde bir labirent içerisinde seçim yapmaya zorladılar. Eğer doğru tercih yaparlarsa şekerli su ile ödüllendirilen arılar, yanlış tercih yapmaları durumunda ise daha acı tadı olan kinin sıvısı verildi. Labirentin girişinde arıları bekleyen mavi veya sarı renkleri olan 1 ila 5 arasında sayıları değişen şekiller var. Arılar, orjinal sayının bir fazlası olan mavi şekil veya bir eksiği olan sarı şekle uçmaları gerekiyor. Yani labirentin girişinde mavi 2 şekil varsa, Y şeklindeki labirentin ucunda bulunan 3 tane şekle veya yanlış olan diğer seçeneğe uçmaları gerekiyor.

Y Labirent
Deneyin Yapıldığı Y Labirent

Araştırmacılar 14 arı üzerinde toplam 100 sefer deneme yapmışlar. Yapılan denemelerde arıların doğru şekle uçma oranı yüzde 75 çıkmış ve araştırmacılar sonuçlarını Science Advances dergisinde yayınlamışlar.

Dr. Howard’a göre, bu çalışmanın sonuçları insanların ilk defa matematiği öğrenirken sembollerle ifade etmesine benziyor. “Çocukken artı işaretini gördüğümüz zaman eklememiz gerektiğini, çıkarma işaretini gördüğümüz zaman ise azaltmamız gerektiğini anlamamız gibi.”

Çalışmaya yardım eden Prof. Adrian Dyer “Bulgularımız, doğada insan dışındaki canlılarda da yaygın bir şekilde sayısal bir bilincin olabileceğini ortay koymuştur. Eğer matematik yapmak için büyük bir beyne ihtiyaç yoksa, uzun vadede yapay zeka öğrenmesini hızlandırmak için yeni yöntemler geliştirilebilir” ifadelerini kullandı.

Sıfır Konsepti

Bu deney aslında arıların matematik yapabildiği ile alakalı yapılan ilk deney değildi. Daha önceki deneylerde arıların 4’e kadar sayabildiği ve hatta sıfır rakamını anlayabildiği ortaya çıktı.

Arılar Matematik Yapabilir
Arıların “0” konseptini anladığı çalışma ortamı

Dr. Howard ve ekibi, arıları daha az miktarda şekillerle çalışmaya teşvik ettikleri zaman, arıların ortada hiç şekil olmamasının 1 veya 2 şekil olmasından daha az olduğunu anlayabildiklerini ortaya koydu.

Bu araştırma aynı zamanda ilk defa bir omurgasızın, insanların bile zor anladığı “sıfır” konseptini anlaması demekti. Sonuç olarak arılar matematik yapabilir hem de gayet güzel yapabilirler.

Arılarla alakalı yazımızın sonuna geldik. Sitemizdeki benzer yazılara ulaşmak için eğitim linkimize tıklayabilirsiniz.

Çeviren: Hicabi YILMAZ

Kaynak: https://www.independent.co.uk/news/science/bees-maths-insects-brain-addition-subtraction-numbers-experiment-research-a8765921.html

.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir